Czym jest prywatność?

Prywatność to jedno z tych pojęć, które wszyscy intuicyjnie „czują”, ale niewielu potrafi precyzyjnie zdefiniować.
Dla jednych to możliwość zamknięcia drzwi czy opuszczenia rolet – nawet jeśli w krajach takich jak Holandia to rzadkość.
Dla innych – możliwość myślenia i działania bez ciągłego poczucia, że ktoś ich obserwuje.
Dla jeszcze innych – kontrola nad tym, co o nich wiadomo.

W rzeczywistości prywatność to prawo do decydowania o tym, jakie informacje o nas istnieją, kto je posiada i w jakim celu są wykorzystywane.
To nie jest luksus czy inna fanaberia, ale coś, z czego nie warto rezygnować w zamian za wygodę — choć wielu z nas właśnie tak zrobiło.

Najprostsza definicja, jaka przychodzi mi do głowy:

Prywatność to kontrola nad własnymi danymi i własnym życiem.

Nie chodzi o ukrywanie czegokolwiek, tylko o możliwość wyboru.

• Kiedy mówisz coś przyjacielowi, a nie całemu światu — to prywatność.
• Kiedy decydujesz, co publikujesz, a czego nie — to prywatność.
• Kiedy możesz zmienić zdanie, wycofać zgodę, usunąć dane — to prywatność.

Bez kontroli nie ma prywatności, a bez prywatności nie ma wolności.

Prywatność to przestrzeń do bycia sobą

Ludzie zachowują się inaczej, gdy wiedzą, że są obserwowani.

Prywatność to przestrzeń do popełniania błędów, nauki, zmiany zdania i bycia człowiekiem.

Bez niej stajemy się ostrożniejsi, bardziej konformistyczni i mniej kreatywni. Zaczynamy grać rolę, zamiast żyć.

A może właśnie o to chodzi?

Prywatność to bezpieczeństwo

W świecie cyfrowym prywatność jest tarczą, czyli na język technologii zaporą przeciwogniową, osobistym firewallem.
Jeśli prywatność byłaby zaporą przeciwogniową, to stoicyzym byłby systemem operacyjnym mózgu.
Prywatność chroni przed:

• profilowaniem,
• manipulacją,
• kradzieżą tożsamości,
• nadużyciami władzy i korporacji (chociaż współczesne rządy państw przy potędze korporacjach mają coraz mniej do powiedzenia i nie bardzo mogą się szarogęsić),
• komercyjną eksploatacją,
• przemocą informacyjną.

Te kilka wymienionych punktów, to nie jest abstrakcja, ale codzienność miliardów ludzi.

Kiedy ktoś wie o Tobie więcej niż Ty o nim, ma przewagę.

Przewaga informacyjna to władza, a władza to nadzór i kontrola. Pisząc jezykiem Układu - smycz.

Prywatność to prawo, nie nagroda

Firmy technologiczne lubią przedstawiać prywatność jako „opcję”, „ustawienie”, czy „preferencję”.
To wygodne — dla nich, ale prywatność nie jest dodatkiem, funkcją premium czy bonusem za lojalność.

Prywatność jest prawem człowieka, tak samo jak wolność słowa czy wolność sumienia.

Prywatność to fundament zdrowego społeczeństwa

Społeczeństwo bez prywatności:

• nie ma pluralizmu,
• nie ma odwagi cywilnej,
• nie ma innowacji,
• nie ma zaufania.

Prywatność nie jest tylko indywidualna — jest zbiorowa.
Kiedy tracą ją jednostki, traci ją cała wspólnota.

Prywatność to wybór, którego nie można cofnąć

Największy problem z prywatnością jest prosty:

Raz oddana — znika na zawsze.

Dane nie „wyciekają”, one są kopiowane.
A kopii nie da się odzobaczyć, czy skasować wszystkich. Co raz wypłynie do sieci, już tam zostanie.

Do tej pory najdroższe do kupienia były rekordy medyczne - ale przewiduję, że na przestrzeni kilku lat pierwsze miejsce zajmą kompletne metadane ludzi. Może już są na pierwszym miejscu – ale nie są jeszcze tak popularne, jak klasyczne bazy danych z wycieków. Dlatego prywatność trzeba chronić zanim zostanie naruszona, a nie płakać nad rozlanym mlekiem.

Podsumowanie

Prywatność jest jednym z fundamentów wolności.
Jest podstawowym, niezbywalnym prawem człowieka i moim zdaniem warto doceniać to, że ma się ją nadal przyznaną ustawowo.
Dla mnie prywatność to:

• kontrola,
• bezpieczeństwo,
• wolność,
• przestrzeń do życia,
• fundament społeczeństwa,
• prawo, a nie przywilej.

To nie jest coś, co jest potrzebne ludziom, którzy są na bakier z prawem.
To coś, czego potrzebuje każdy człowiek.

Gdyby korporacje szanowały prawo do prywatności, to wszystkie, co do jednej dawno by zbankrutowały.

W kolejnych odcinkach przejdziemy od definicji do praktyki — czym jest anonimowość, dlaczego prywatność ma wartość i jakie są konsekwencje jej oddania.

Bo prywatność nie jest luksusem.
Prywatność jest warunkiem wolności.

Polecana literatura

• Sztuka podstępu — Kevin Mitnick